Khắc phục, xử lý mâu thuẫn, chồng lấn giữa các quy hoạch

Đề nghị cho phép quyết định đầu tư các dự án y tế, giáo dục khác với quy hoạch

Góp ý cho dự thảo Luật Quy hoạch (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) cho biết, Điều 48, khoản 4 quy định về trường hợp quyết định chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư khác với các quy hoạch có liên quan.

Đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa cho biết, hiện nay, dự thảo quy định đối với dự án đầu tư công đặc biệt, dự án đầu tư công khẩn cấp, cơ quan có thẩm quyền được phép quyết định đầu tư khác với quy hoạch để bảo đảm yêu cầu phát triển của đất nước; tức là chỉ áp dụng với các dự án đầu tư công và các trường hợp đặc biệt, khẩn cấp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh điều hành phiên họp

Đại biểu đề nghị bổ sung thêm đối với các dự án thuộc lĩnh vực y tế, giáo dục, không phân biệt đầu tư công hay đầu tư tư, cũng được phép quyết định đầu tư khác với quy hoạch khi phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.

Đại biểu lý giải, điều này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về Nghị quyết 71 và 72 của Bộ Chính trị về phát triển giáo dục và y tế.

“Hai nghị quyết đã nêu rõ việc ưu tiên quỹ đất sạch, cho phép chuyển đổi linh hoạt mục đích sử dụng đất sang đất giáo dục, y tế, và tập trung giải phóng mặt bằng giao đất sạch cho các dự án giáo dục, đào tạo, y tế.

Chủ trương này cần được thể chế hóa trong luật, vì một trong những yêu cầu để chuyển mục đích sử dụng đất là phải phù hợp với quy hoạch”, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng)

Thêm nữa, theo bà, việc bổ sung dự án thuộc lĩnh vực y tế, giáo dục, không phân biệt đầu tư công hay đầu tư tư sẽ tháo gỡ vướng mắc, khó khăn về thủ tục hành chính khi đầu tư các dự án trong lĩnh vực y tế, giáo dục. Bởi lẽ, việc điều chỉnh quy hoạch hiện nay mất rất nhiều thời gian, có dự án mất tới 3 - 4 năm.

Đồng thời, điều này cũng thúc đẩy sự tham gia của khu vực tư nhân, huy động nguồn lực xã hội trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân, giáo dục và đào tạo, chia sẻ gánh nặng đầu tư với ngân sách nhà nước, góp phần thực hiện các mục tiêu đề ra.

Đại biểu cũng cho biết, hiện nay các quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục, y tế sẽ được tổng hợp vào quy hoạch tỉnh, trong khi quy hoạch chuyên ngành chỉ áp dụng cho cơ sở công lập. Vì vậy, yêu cầu các dự án tư nhân phải căn cứ đồng thời vào quy hoạch đất đai và quy hoạch ngành là không thực sự phù hợp.

"Do đó, cần cho phép quyết định đầu tư các dự án y tế, giáo dục khác với quy hoạch, nếu đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước. Sau khi dự án được quyết định đầu tư, quy hoạch liên quan vẫn phải rà soát, điều chỉnh kịp thời theo trình tự rút gọn", bà nói thêm.

Các đại biểu dự phiên họp

Bãi bỏ các quy hoạch không cần thiết

Đại biểu Lê Thanh Hoàn (Đoàn ĐBHQ tỉnh Thanh Hóa) đánh giá quá trình xây dựng Luật Quy hoạch lần này đã thể hiện sự thay đổi lớn về tư duy quản lý quy hoạch. Cùng với việc sửa đối toàn diện Luật Quy hoạch cũng dẫn đến phải sửa đổi, bổ sung nhiều văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến quy hoạch để đảm bảo tính thống nhất.

Đại biểu đề nghị, để bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật, các Bộ ngành cần có sự phối hợp chặt chẽ trong quá trình sửa đối bố sung các Luật chuyên ngành có quy định liên quan đến quy hoạch và đề nghị xác định theo nguyên tắc Luật Quy hoạch phải là luật khung, là đạo luật gốc về nguyên tắc chung của hoạt động quy hoạch.

Các quy định về nội dung quy hoạch, trình tự, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt, cung câp, công bồ thông tin, điều chỉnh, giám sát và kiểm trạ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh chỉ nên quy định tại Luật Quy hoạch và văn bản quy định chi tiết Luật, tránh quy định ở nhiều Luật, nhiều văn bản hướng dẫn khác nhau, sẽ gây khó khăn khi áp dụng pháp luật và có thể dẫn đến mâu thuẫn, chồng chéo, phát sinh thêm trình tự, thủ tục và cản trở sự phát triển chung.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn (Đoàn ĐBHQ tỉnh Thanh Hóa)

Theo đại biểu, về Danh mục quy hoạch ngành, quy hoạch chi tiết ngành, Chính phủ đã rà soát, tinh gọn theo hướng chỉ còn một Danh mục quy hoạch ngành và quy hoạch chi tiết ngành, giảm 37% số lượng quy hoạch của các ngành. Đây là một nội dung rất quan trọng và được các đại biểu Quốc hội đánh giá cao.

Đại biểu nhấn mạnh, trong Báo cáo tiếp thu, giải trình cũng nêu: Trước khi Luật Quy hoạch năm 2017 được ban hành, cụm từ "quy hoạch" thường xuyên bị lạm dụng. Nhiều ngành, lĩnh vực chỉ cần xây dựng các đề án, chương trình phát triển hoặc xây dựng tiêu chí để quản lý và đưa ra những dự báo, định hướng, chính sách phát triển cũng được lập thành quy hoạch gây lãng phí nguồn lực.

Luật Quy hoạch năm 2017 đã có quy định về khái niệm "quy hoạch" với nội hàm "sắp xếp và phân bố không gian" để phân biệt với chiến lược, kế hoạch, đề án, chương trình phát triển.

Theo đại biểu này, số loại quy hoạch ngành, quy hoạch chi tiết ngành tại Phụ lục kèm theo chưa thể hiện rõ tính chất định hướng sắp xếp, phân bố không gian, mà yếu tố không gian chỉ ghi nhận mang tính hiện trạng và định hướng mang tính tổng quan, trong khi định hướng phát triển chủ yếu theo mục tiêu phát triển, tiêu chí, tiêu chuẩn, chỉ tiêu; có quy hoạch vẫn có sự trùng lặp về nội dung với các quy hoạch khác như: Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học nội dung trùng lặp với Quy hoạch lâm nghiệp; Quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản; Quy hoạch tổng thể khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ... và đều do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lập.

Do đó, đại biểu Lê Thanh Hoàn đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ ngành có liên quan tiếp tục rà soát, thu gọn Danh mục quy hoạch của các ngành theo đúng tiêu chí đã nêu tại Tờ trình Dự án Luật, khắc phục chồng lấn về nội dung giữa các quy hoạch; Hợp nhất các quy hoạch có nội dung liên quan chặt chẽ hoặc chồng lấn với nhau; Bãi bỏ các quy hoạch không cần thiết, không phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; không phù hợp với khái niệm "quy hoạch", Xử lý các bất cập, bảo đảm tính khả thi, tránh lãng phí; Bảo đảm đúng nguyên tắc "một cơ quan thực hiện nhiều việc, một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính".

Thu gọn tối đa quy hoạch ngành, quy hoạch chi tiết

Phát biểu giải trình về nội dung trên, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, liên quan đến hoàn thiện quy định về hệ thống quy hoạch, mối quan hệ và xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng

Ông cũng khẳng định, Luật Quy hoạch là luật khung và chỉ điều chỉnh những quy định mang tính nguyên tắc về mối quan hệ, về xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch và yêu cầu nội dung quy hoạch. Các luật chuyên ngành sẽ quy định cụ thể về lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh và nội dung của quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn.

Về mối quan hệ và xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, dự thảo luật đã quy định rõ mối quan hệ giữa các loại quy hoạch, làm căn cứ cho việc xử lý mâu thuẫn.

Dự thảo cũng quy định các nguyên tắc bảo đảm cơ chế xử lý khi có mâu thuẫn giữa các quy hoạch ngành, giữa quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng với quy hoạch tỉnh; giữa quy hoạch chi tiết ngành với các quy hoạch khác trong hệ thống. Việc điều chỉnh quy hoạch khi có mâu thuẫn được thực hiện theo trình tự thủ tục rút gọn.

Bộ trưởng cho biết, qua thực tế, mặc dù có nhiều tình huống được nêu ra, nhưng khó khăn chủ yếu vẫn nằm ở các quy hoạch ngành, các quy hoạch có sự chồng lấn, mâu thuẫn với nhau. Đây cũng chính là vấn đề mà dự thảo đặt ra để xử lý triệt để và nhanh nhất khi có chồng lấn hoặc mâu thuẫn giữa các quy hoạch.

Về danh mục quy hoạch ngành và quy hoạch chi tiết ngành, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, đã lấy ý kiến rất kỹ của các Bộ, ngành liên quan nhiều lần. Đến nay, số lượng quy hoạch ngành và quy hoạch chi tiết ngành đã được rà soát, thu gọn tối đa để khắc phục chồng lấn nội dung giữa các quy hoạch, bãi bỏ các quy hoạch không cần thiết, không còn phù hợp với kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và không phù hợp với khái niệm quy hoạch.

Thái Sơn