Ba định hướng phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa Việt Nam

Chiều 21/1, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, thay mặt Đảng bộ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng tham luận với chủ đề: "Phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam, nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới".

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng tham luận tại Đại hội

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho rằng, kinh tế phát triển, chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng và an ninh được giữ vững là tiền đề để xây dựng và phát triển văn hóa, con người. Đến lượt mình, văn hóa lại là động lực cho sự phát triển kinh tế, chính trị và xã hội. Bởi văn hóa bắt nguồn từ nguồn lực con người với những phẩm chất đạo đức, tài năng và trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng vươn lên, con người trở thành nhân tố quyết định chất lượng, chiều sâu và tính bền vững của sự phát triển.

Theo Bộ trưởng, quan điểm này đã được làm sâu sắc trong các Nghị quyết của Trung ương và xác định rõ nét trong Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV khi Đảng ta tiếp tục khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất, đặt văn hóa và con người vào vị trí trung tâm của sự phát triển.

Để phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nêu 3 định hướng và 6 giải pháp đột phá.

Trong đó, ba định hướng lớn, gồm:

Một là, phát triển văn hóa, con người là nền tảng, là nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới. Phát triển văn hóa đặt trong mối quan hệ tổng thể, gắn bó chặt chẽ, hài hòa với chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh, đối ngoại. Xác định sự phát triển của xã hội chính là sự phát triển của văn hóa và sự thăng hoa của văn hóa chính là đỉnh cao nhất của sự phát triển.

Hai là, văn hóa và con người là hai nhân tố có tác động, gắn bó mật thiết với nhau. Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, con người là chủ thể, là người được thụ hưởng thành quả văn hóa, là cội nguồn của sự sáng tạo.

Phát triển văn hóa để hoàn thiện nhân cách, năng lực con người và dùng xây dựng con người để phát triển văn hóa, xây dựng đồng bộ môi trường văn hóa với xây dựng con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới, triển khai có hiệu quả hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam là yếu tố quyết định, tạo nên động lực sáng tạo, sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ, khơi dậy lòng yêu nước, khát vọng vươn lên mạnh mẽ của Việt Nam.

Ba là, văn hóa trong kỷ nguyên mới, lấy hạnh phúc của Nhân dân và sự trường tồn của dân tộc làm mục tiêu cao nhất. Xây dựng và phát triển văn hóa là một sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì. Chỉ có phát huy cao độ nguồn lực con người, nội lực trong toàn dân, huy động được mọi cấp, mọi ngành và toàn xã hội nỗ lực tham gia thì sự nghiệp xây dựng, phát triển văn hóa mới có thể giành được thắng lợi. Đồng thời phải xử lý hài hòa các mặt quan hệ giữa xây và chống, giữa truyền thống và hiện đại, giữa bảo tồn và phát triển, giữa đời sống thực và không gian mạng.

Trong bài tham luận, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng cũng đưa ra 6 giải pháp cụ thể, gồm: Đổi mới mạnh mẽ, toàn diện tư duy, thống nhất nhận thức về phát triển văn hóa, con người là nền tảng, là nguồn lực nội sinh quan trọng, là động lực to lớn, trụ cột, là hệ điều tiết cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước;

Hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo, giải phóng tối đa các nguồn lực phát triển văn hóa và con người;

Xác định đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho sự phát triển bền vững của đất nước, cho tương lai của dân tộc. Song song với việc huy động nguồn lực, cần phải nâng cao năng lực đội ngũ làm văn hóa;

Coi phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo là động lực tăng trưởng mới, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP, tạo việc làm và nâng cao chất lượng, gia tăng sức mạnh mềm quốc gia;

Đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đảm bảo an ninh văn hóa, an toàn thông tin, nâng cao năng lực chủ động trong không gian số, xây dựng các nền tảng số, dữ liệu văn hóa, số hóa di sản, phát triển nội dung số do Việt Nam làm chủ và tăng cường các biện pháp bảo vệ chủ quyền văn hóa trên không gian mạng;

Chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, chuyển đổi toàn diện tư duy giao lưu, gặp gỡ sang hợp tác tích cực, tăng cường phát triển sức mạnh mềm quốc gia.

Tú Linh